ไวยากรณ์

Core syntax: fundamentals, control flow, GPIO, output, math and task/sub/struct/topic.

1. พื้นฐาน (Fundamentals)

หน่วยเวลาพิมพ์เป็นภาษาไทยได้: wait 50 มิลลิวินาที, wait 2 วินาที, wait 1.5 วินาที, wait 3 นาที, wait 1 ชั่วโมง (มิลลิวินาที / วินาที / นาที / ชั่วโมง)

---

2. โครงสร้างควบคุม (Control Flow)

---

3. GPIO และ Input/Output

ภาษาไทย: on=เปิด, off=ปิด, make=ทำ, set=ให้, get=รับ, from=จาก, high/low=สูง/ต่ำ

on/off/make ใช้กับตัวแปรขาเท่านั้น (ห้ามใช้กับอ็อบเจกต์ device เช่น on mv ที่ mv เป็น stepper — check จะฟ้องทันที; servo/buzzer/RGB มีความหมายเฉพาะของตัวเอง) ชื่อ property ภาษาอังกฤษไม่สนตัวพิมพ์เล็ก/ใหญ่ (VALUE = value)

---

4. เอาต์พุตข้อความ

---

5. คณิตศาสตร์ / สตริง / ฟังก์ชันในตัว

ฟังก์ชันแบบพาเรนซ์นี้ใช้ได้ทั้งในนิพจน์และเป็นคำสั่ง (ต้องมีวงเล็บ):

• เลข: abs(x) round(x) int(x) float(x) str(x) pow(x,y) sqrt(x) ceil(x) floor(x) sin(x) cos(x) tan(x) log(x) min(a,b) max(a,b) map(v,min,max,nmin,nmax) constrain(v,a,b) random 1 10 (คำสั่ง ไม่ต้องวงเล็บ)
• สตริง: len(s) upper(s) lower(s) trim(s) replace(s,from,to) char_at(s,i) substring(s,a,b) index_of(s,sub) starts_with(s,pre) ends_with(s,suf) split(s,sep)
• แปลงฐาน: hex(x) bin(x) oct(x) to_char(code) to_ascii(ch)
• บิต: bit_set(v,bit) bit_clear(v,bit) bit_read(v,bit) bit_write(v,bit,val) (ไทย: เปิดบิต/ปิดบิต/อ่านบิต/เขียนบิต)
• เสียง: tone(pin,freq) tone(pin,freq,dur) no_tone(pin) (ไทย: เล่นเสียง/หยุดเสียง)
• เวลา: millis micros (คำสั่ง/ค่า ไม่ใช้เครื่องหมายวงเล็บ — now = millis)

ภาษาไทย (mapoThaiMap): ค่าสัมบูรณ์=abs, ปัดทศนิยม=round, จำนวนเต็ม=int, ทศนิยม=float, ข้อความ=str_fn, เลขฐาน16=hex, เลขฐาน2=bin, ยกกำลัง=pow, รากที่สอง=sqrt, ปัดขึ้น=ceil, ปัดลง=floor, ความยาว=len, ตัวใหญ่=upper, ตัวเล็ก=lower, ตัดช่องว่าง=trim, แทนที่=replace, ตัวอักษรที่=char_at, ตัดข้อความ=substring, หาตำแหน่ง=index_of, ขึ้นต้นด้วย=starts_with, ลงท้ายด้วย=ends_with, แยก=split, ฐานแปด=oct, เป็นตัวอักษร=to_char, เป็นรหัส=to_ascii, เปิดบิต=bit_set, ปิดบิต=bit_clear, อ่านบิต=bit_read, เขียนบิต=bit_write, เล่นเสียง=tone, หยุดเสียง=no_tone, แมป=map, จำกัด=constrain, น้อยสุด=min, มากสุด=max

---

6. Task / Subroutine / Struct / Topic (ROS2-style Pub-Sub)

---

7. อุปกรณ์แสดงผล (Displays)

7.1 LCD I2C

ชนิด: lcd, lcd16 (16x2), lcd20 (20x4), แอลซีดี, แอลซีดี16, แอลซีดี20, จอข้อความ

C++ ที่ได้: #include <Wire.h> <LiquidCrystal_I2C.h>; LiquidCrystal_I2C screen1(0x27, cols, rows); + screen1_x/y; setup: screen1.init(); screen1.backlight();

7.2 OLED (SSD1306 / SH1106)

ชนิด: ssd, ssd32 (128x32), ssd8x8, ssdspi, sh, sh32, sh8x8, shspi + ภาษาไทย จอ, จอเล็ก, จอspi, เอสเอสดี*, เอสเอช* SPI variant รับอาร์กิวเมนต์ (cs, dc, rst) ค่าเริ่มต้น 10, 9, 8

7.3 7-Segment

ชนิด: 7seg_ht (HT16K33, I2C), 7seg_tm (TM1650, I2C), 7seg_1637 (TM1637, 2-wire) + ไทย ตัวเลข_ht, ตัวเลข_tm, ตัวเลข_1637

7.4 RGB LED

ชนิด: rgb เท่านั้น (ไม่มีภาษาไทย)

C++: analogWrite ไปทั้ง 3 พิน

7.4b NeoPixel (หลอด addressable WS2812 / SK6812)

ชนิด: neopixel, นีโอพิกเซล

C++: ใช้ไลบรารี Adafruit_NeoPixel (server ติดตั้งให้อัตโนมัติ)

7.5 Stepper Motor

ชนิด: step, stepper, สเต็ป, มอเตอร์สเต็ป

• step(p1,p2,p3,p4) → 4 พิน (ULN2003/28BYJ-48) → Stepper obj(2048, p1, p3, p2, p4)
• stepper(stepPin, dirPin) → 2 พิน (A4988/DRV8825)

7.6 Servo

ชนิด: servo, เซอร์โว (ไทย map ยังมี มอเตอร์)

---

8. เซนเซอร์ (Sensors)

8.1 DHT11

ชนิด: dht11, dth11, ดีเอชที11

C++: #include <DHT.h>; DHT d1(4, DHT11); setup: d1.begin();

8.2 HC-SR04 (เซนเซอร์วัดระยะอัลตราโซนิก)

ชนิด: hcsr04, hc_sr04, sr04, ultrasonic, sonic, sonar, อัลตราโซนิก, เซนเซอร์วัดระยะ, วัดระยะ

C++: สร้างคลาส HC_SR04 และ instance HC_SR04 u1(5, 18);; setup: u1.begin(); อ่านค่า u1.distance() (ใช้ pulseIn วัด echo, timeout 30 ms)

8.3 DS18B20 (เซนเซอร์อุณหภูมิดิจิทัล 1-Wire)

ชนิด: ds18b20, ds18, ds18x20, หนึ่งไวร์, ดิจิตอลอุณหภูมิ, วัดอุณหภูมิ

C++: auto เพิ่ม #include <OneWire.h> + #include <DallasTemperature.h>; สร้างคลาส DS18B20_Sensor และ instance DS18B20_Sensor s(26);; setup: s.begin(); อ่านค่า s.tempC() (requestTemperatures + getTempCByIndex(0)) หรือ s.tempF()

8.4 MPU6050 (เซนเซอร์ IMU 6 แกน — Accelerometer + Gyroscope)

ชนิด: mpu6050, mpu, imu, ไอเอ็มยู, เอ็มพียู, ไจโร, ไจโรสโคป, เซนเซอร์เอียง, วัดเอียง

C++: auto เพิ่ม #include <Wire.h> เท่านั้น (ไม่มีไลบรารีภายนอก ไม่ต้องติดตั้ง MPU6050_light.h); สร้างคลาส MPU6050_IMU + instance MPU6050_IMU imu(21, 22, true);; setup: imu.begin(); (ปลุก + ตั้งค่า reg + calibrate เกียโร 200 ตัวอย่าง); ทุกครั้งที่อ่าน prop จะ update() อ่าน reg 0x3B (accel) + 0x43 (gyro) แบบ 16-bit แล้วแปลงเป็น g / °/s / roll / pitch

8.4 BMP280 (เซนเซอร์อุณหภูมิ + ความดัน + ความสูง)

ชนิด: bmp280, bmp, บีเอ็มพี280, บีเอ็มพี, ความดัน, เซนเซอร์ความดัน, บารอมิเตอร์, วัดความดัน, วัดความสูง

C++: auto เพิ่ม #include <Wire.h> เท่านั้น (ไม่มีไลบรารีภายนอก); สร้างคลาส BMP280_Sensor + instance BMP280_Sensor bmp(21, 22);; setup: bmp.begin(); (หาแอดเดรสอัตโนมัติ + อ่านค่าคาลิเบรชัน + ตั้งค่าโหมด); ทุกครั้งที่อ่าน prop จะ _update() อ่าน raw data จาก reg 0xF7 แล้วแปลงเป็น °C / hPa / เมตร (สูตร datasheet)

8.4 LDR (เซนเซอร์แสง)

ชนิด: ldr, แอลดีอาร์

8.4 LM35 (เซนเซอร์อุณหภูมิ)

ชนิด: lm35, แอลเอ็ม35

C++ helper: mapo_readTempLM35(pin) = (raw * MAPO_VREF / MAPO_ADC_MAX) * 100.0

8.5 Potentiometer

ชนิด: potential, pot, potentiometer, โพเทนชิโอมิเตอร์

8.6 Soil Moisture

ชนิด: soil, moisture, ดิน, วัดความชื้น

8.7 Joystick

ชนิด: joystick, joy, จอยสติ๊ก, จอย

8.8 IR Receiver

ชนิด: irrecv, ir, ไออาร์

• irrecv(pin) เรียก IrReceiver.begin(pin, ENABLE_LED_FEEDBACK) ใน setup() ให้อัตโนมัติ
• code อ่าน IrReceiver.decodedIRData.decodedRawData และคืน 0xFFFFFFFF เมื่อยังไม่มีสัญญาณ (ใช้ if c != 4294967295 เพื่อกรอง)
• ใช้ไลบรารี z3t0/IRremote (IRremote 4.x)
• ทุกครั้งที่อ่าน (c = ir1.code หรือ get c from ir1.code) ตัวแปลจะสร้างบล็อก inline:
  .mapo

  ⧉ Copy
  เหมือนโค้ด raw #c ที่ใช้มือเขียนทุกประการ (c = ir1.bits อ่าน numberOfBits ของเฟรมล่าสุด คืน 0 เมื่อยังไม่เคยรับสัญญาณ; อ่าน ir.code ตามด้วย ir.bits ในลูปรอบเดียวกันได้ค่าจากเฟรมเดียวกัน)

8.9 Buzzer

ชนิด: buzzer, ออด, เสียง

8.10 PID Controller

ชนิด: pid, พีไอดี, ตัวควบคุม — ต้องมีวงเล็บเสมอ

C++: class MapoPID ในตัว (integral + derivative + clamping, default limits 0-255)

8.11 PIR (HC-SR501 — จับความเคลื่อนไหว)

ชนิด: pir, hc_sr501, hcsr501, ไพแอาร์, จับความเคลื่อนไหว, เซนเซอร์จับความเคลื่อนไหว

C++: ไม่ต้องใช้ไลบรารีภายนอก — setup เติม pinMode(pin, INPUT) ให้อัตโนมัติ แล้วอ่านด้วย digitalRead(pin) (เป็นดิจิทัลอินพุตล้วน ๆ ใช้ขา digital ทั่วไป; บน ESP8266 เลี่ยงชื่อขา A1 ขึ้นไป) โมดูล HC-SR501 จะคงขา OUT เป็น HIGH ตลอดช่วง retrigger (~2.5 วิ ค่าเริ่มต้น) จึงไม่ต้อง latch เพิ่มในโค้ด one-liner: m = pir(27).motion

---

9. เครือข่าย (Network) — ESP32/ESP8266 เท่านั้น

9.1 WiFi (STA)

ชนิด: wifi, ไวไฟ

ลำดับใน setup อัตโนมัติ: WiFi.persistent(false) → mode → setHostname → setAutoReconnect(true) → begin (+ mDNS, auto-reconnect ทุก 30s)

9.2 Hotspot (AP)

ชนิด: hotspot, ap, ฮอตสปอต

9.3 NTP (เวลา)

ชนิด: ntp, เอ็นทีพี, นาฬิกา

9.4 MQTT

ชนิด: mqtt, เอ็มคิวทีที — ต้องมี wifi/hotspot ในโปรแกรม

C++: PubSubClient + reconnect อัตโนมัติ (clientID "Mapo-"+MAC)

9.5 HTTP Client

ชนิด: http, เอชทีทีพี — ต้องมี wifi/hotspot

ทำงานบน FreeRTOS task (ESP32) ไม่บล็อก loop

9.6 TCP Server / Client

ชนิด: tcp_server, ทีซีพีเซิร์ฟเวอร์; tcp_client, ทีซีพีไคลเอนต์

9.7 UDP

ชนิด: udp, ยูดีพี

9.8 WebSocket Server

ชนิด: websocket, ws, เว็บซ็อกเก็ต

Auth protocol: client ต้องส่ง AUTH:<pass> หลังเชื่อมต่อ

9.9 Web Server + Routes

ชนิด: webserver, เว็บเซิร์ฟเวอร์

Route อัตโนมัติ: /ping → 200 OK

9.10 JSON (ArduinoJson v7)

ชนิด: json, เจซอน

9.11 ESP32 Camera

ชนิด: camera, cam, espcam, esp32cam, กล้อง, กล้องเอสพี Preset: default ai_thinker; camera(1)/camera("ESP_EYE") → esp_eye pin map

9.12 Cloud Hub (WebSocket client)

ชนิด: cloud, hub, ศูนย์, เซิร์ฟเวอร์

ใช้ร่วมกับ topic/bridge/pub/recv เหมือน websocket

9.13 Storage (หน่วยความจำถาวร)

ESP32: Preferences namespace "mapo_cfg"; ESP8266/UNO: EEPROM

9.14 TCP Relay (ประตูหน้า / gateway หลายไคลเอนต์)

ชนิด: tcp_relay, รีเลย์ทีซีพี — ESP32 family เท่านั้น

รับหลายไคลเอนต์พร้อมกัน แล้วส่งต่อ (splice) ทุกไบต์ไปยังปลายทางเดียว (protocol-blind — ใช้กับ MQTT หรือ TCP ใดก็ได้)

• Auto-start เมื่อ WiFi พร้อม; host รับทั้ง IP และ domain name (resolve ครั้งเดียว)
• พอร์ตฟัง / พอร์ตปลายทาง / จำนวน slot ต้องเป็นค่าคงที่ (literal)
• 1 slot = 2 sockets — Arduino core ตั้ง CONFIG_LWIP_MAX_SOCKETS=10 ไว้ จึงเกิน 4 slots ไม่ได้ถ้าไม่เพิ่มผ่าน #sdkconfig (ถ้า slots > 4 ระบบจะเติม LWIP config ให้อัตโนมัติ)
• ต้องมี wifi หรือ hotspot ในโปรแกรม

9.15 Traffic Counter (นับแพ็กเก็ตระดับ lwIP)

ชนิด: traffic_counter, ตัวนับทราฟฟิก — ESP32 family เท่านั้น

นับ B_t / P_t / S_t ที่ชั้น netif — เห็น SYN รวม half-open ที่ชั้น socket มองไม่เห็น (ใช้จับ SYN flood)

ค่าที่อ่านได้คือ delta ตั้งแต่ set cnt.sample ครั้งก่อน — ถ้า sample ทุก 1 วินาที จะได้ B_t = bytes/s, P_t = pkts/s, S_t = syn/s ตรงตามหน้าต่างวัดของงานวิจัย IDS

9.16 #sdkconfig (ตั้งค่า ESP-IDF build config)

ใช้ได้เฉพาะ ESP32 family — ตั้งค่า sdkconfig ของ lwIP/ESP-IDF จากในโค้ด (build config ไม่ใช่โค้ด C)

• บรรทัดต้องเป็น CONFIG_NAME=value; comment ขึ้นต้น # หรือ ; ได้
• ระบบจะสลับไป platform pioarduino (HybridCompile) ให้อัตโนมัติ เพราะ platform ทางการใช้ lwIP แบบ precompiled แก้ค่าไม่ได้ — build แรกจะช้ากว่าปกติ (rebuild จาก source)
• ค่าที่ใช้บ่อย: CONFIG_LWIP_MAX_SOCKETS, CONFIG_LWIP_MAX_ACTIVE_TCP, CONFIG_LWIP_MAX_LISTENING_TCP, CONFIG_LWIP_TCP_SND_BUF_DEFAULT, CONFIG_LWIP_TCP_WND_DEFAULT, CONFIG_SPIRAM=y + CONFIG_SPIRAM_USE_MALLOC=y (ใช้ PSRAM)

---

10. Raw C escape (`#c`/`#endc`)

ใช้ #c/#endc เมื่อต้องการเขียนโค้ด Arduino/C โดยตรง ซึ่งจะถูกส่งเข้าไปใน sketch ที่ generate ได้เลย

• โค้ดใน #c/#endc มองเห็นตัวแปร MAPO ที่ declare ไว้แล้ว (เช่น raw_val, led1)
• ใช้ #include ใน #c ได้ — เซิร์ฟเวอร์จะ auto-resolve ไลบรารีให้อัตโนมัติ
• ใช้ใน task หรือนอก task ก็ได้

---

11. ตัวอย่างภาษาไทย (Thai Example)

---

12. สรุปชนิดอุปกรณ์ (ชนิดภาษาอังกฤษ / ภาษาไทย)

หมวด	ชนิด
แสดงผล	lcd/lcd16/lcd20/แอลซีดี*/จอข้อความ, ssd/ssd32/ssd8x8/ssdspi/sh*/จอ*/เอสเอสดี*/เอสเอช*, 7seg_ht/7seg_tm/7seg_1637/ตัวเลข_*, rgb, step/stepper/สเต็ป, servo/เซอร์โว
เซนเซอร์	dht11/dth11/ดีเอชที11, ldr/แอลดีอาร์, lm35/แอลเอ็ม35, potential/pot, soil/moisture/ดิน/วัดความชื้น, hcsr04/hc_sr04/ultrasonic/sonic/อัลตราโซนิก/เซนเซอร์วัดระยะ, ds18b20/ds18/ds18x20/หนึ่งไวร์/ดิจิตอลอุณหภูมิ/วัดอุณหภูมิ, mpu6050/mpu/imu/ไอเอ็มยู/เอ็มพียู/ไจโร/ไจโรสโคป/เซนเซอร์เอียง/วัดเอียง, bmp280/bmp/บีเอ็มพี280/ความดัน/เซนเซอร์ความดัน/บารอมิเตอร์/วัดความดัน/วัดความสูง, joystick/joy/จอยสติ๊ก/จอย, irrecv/ir/ไออาร์, pir/hc_sr501/hcsr501/ไพแอาร์/จับความเคลื่อนไหว/เซนเซอร์จับความเคลื่อนไหว, buzzer/ออด/เสียง, pid/พีไอดี/ตัวควบคุม
เครือข่าย	wifi/ไวไฟ, hotspot/ap/ฮอตสปอต, ntp/เอ็นทีพี/นาฬิกา, mqtt/เอ็มคิวทีที, http/เอชทีทีพี, tcp_server/ทีซีพีเซิร์ฟเวอร์, tcp_client/ทีซีพีไคลเอนต์, tcp_relay/รีเลย์ทีซีพี, traffic_counter/ตัวนับทราฟฟิก, udp/ยูดีพี, websocket/ws/เว็บซ็อกเก็ต, webserver/เว็บ/เว็บเซิร์ฟเวอร์, json/เจซอน, camera/cam/espcam/esp32cam/กล้อง/กล้องเอสพี, cloud/hub/ศูนย์/เซิร์ฟเวอร์, #sdkconfig (block)

---

13. หมายเหตุการคอมไพล์ (Board Support)

• WiFi/network ทั้งหมด + camera + cloud: ESP32 / ESP8266 เท่านั้น (โยน #error ถ้าไม่ใช่)
• Camera: ต้องการ ESP32 พร้อม PSRAM (AI-Thinker pin map เป็นค่าเริ่มต้น)
• ตัวแปร global ใช้ร่วมกันทุก task; ตัวแปรใน task ที่ declare ใน loop/for จะเป็น static ต่อ task
• Task/Organ/Brain คอมไพล์เป็น state machine (<name>_state) เรียกแบบ non-blocking ทุกรอบของ loop() — คำสั่ง wait/await/obj.step ใน task จะ yield และกลับมาทำต่อ (ไม่บล็อก task อื่น)